Het wetenschappelijke bewijs dat leefstijl bijdraagt aan de behandeling van diverse chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, mentale klachten en hart- en vaatziekten neemt steeds toe. Toch wordt er nog niet veel mee gedaan. Veel mensen met klachten lopen daardoor vast in medicijnen, behandeling en ingreep, zonder blijvende verbetering van hun gezondheid.
Een groot aantal experts van onder andere TNO, UMCNL (voormalig NFU), Vereniging Arts & Leefstijl en Patiëntenfederatie Nederland stelden een vernieuwde Kennisbundel Wetenschappelijk Bewijs Leefstijlgeneeskunde van Lifestyle4Health en de Coalitie Leefstijl in de Zorg op. Beleidsmakers en zorgbestuurders worden dringend opgeroepen om leefstijl een integraal onderdeel van de behandeling te maken.
Het aantal mensen met een chronische ziekte in Nederland blijft stijgen. Volgens het RIVM zal het aantal mensen met tenminste 1 chronische aandoening de komende 25 jaar met 1,5 miljoen toenemen tot bijna 12 miljoen in 2050. Steeds duidelijker blijkt dat leefstijl (de manier van leven) daar een grote rol in speelt. De nood is hoog: de zorgkosten stijgen naar verwachting van €113 miljard in 2022 naar €202 miljard in 2050. Ziekenhuiszorg is de grootste post.
Leefstijlinterventies zijn effectief
De nieuwe bundel presenteert de belangrijkste wetenschappelijke onderzoeken van de afgelopen vijf jaar naar effecten van leefstijlinterventies bij chronische aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, obesitas, kanker, mentale klachten en dementie. Waar de eerste bundel uit 2019 vooral een verkenning was, laat deze update zien hoe snel het bewijs groeit dat leefstijl bijdraagt aan herstel en zelfs bij ongeneeslijke aandoeningen helpt bij beter functioneren. De kennis over leefstijlgeneeskunde is de afgelopen 6 jaar minstens verdubbeld tot verdrievoudigd, zowel wetenschappelijk als in beleid en praktijk. Leefstijlinterventies – zoals in voeding, beweging, slaap, ontspanning en sociale verbondenheid – zorgen bijvoorbeeld voor meer welzijn, minder pijn of minder medicatiegebruik.
Speerpunten zijn
- samenwerken van zorg, beleid en samenleving
leefstijlinterventies moeten voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk zijn - leefstijl bespreekbaar maken met patiënten
patiënten gaan leefstijl belangrijker vinden en hebben hulp nodig van zorgverleners - het systeem moet veranderen: beleid, omgeving en maatschappij moeten gezondheid centraal stellen
beleid bepaalt de omgeving en de omgeving is voor 96% bepalend voor gedrag
de zorgomgeving moet meer gezonde keuzes aanbieden, zoals rookvrije instellingen, beweegvriendelijke ruimtes en gezond voedingsaanbod