Spring naar de hoofdinhoud

Volg de zorgpremies

Hoewel de meeste zorgpremies volgend jaar nauwelijks omhoog gaan of zelfs dalen, zijn veel mensen waarschijnlijk toch weer duurder uit met hun zorgverzekering. Dat komt doordat de collectiviteitskorting die zorgverzekeraars aanbieden omlaag gaat van maximaal 10 procent tot 5 procent, zegt Peter Ruys van vergelijkingssite Zorgkiezer.

Nou was de collectiviteitskorting toch al een sigaar uit eigen doos. Je moest moeite doen om niet bij een collectief aan te sluiten. De premie met collectiviteitskorting was dus de normale premie. Als je niet bij een collectief aansloot, betaalde je gewoon nog meer.

Minister Bruno Bruins van Medische Zorg besloot vorig jaar om vanaf 2020 de maximale collectiviteitskorting die verzekeraars mogen geven te halveren van 10 naar 5 procent. Twee derde van Nederland is collectief verzekerd voor zijn zorgverzekering via de werkgever, sportclub of gemeente.

Hoeveel zijn de premies de afgelopen jaren gestegen ?

Hier kan je zien wat de premie dit jaar en vorig jaar deden.

Bron: Independer

Veranderingen zorgverzekering 2020

1. Zorgpremie omhoog
De zorgpremie stijgt in 2020 met €37. Dit is een stijging van ongeveer 3 euro per maand.

  • Op 12 november zijn de premies officieel bekend

2. Collectieve korting omlaag: van 10% naar 5%
In 2020 daalt de korting op de collectieve zorgverzekering van 10% naar maximaal 5%. Een collectieve zorgverzekering lijkt misschien voordeliger, maar dat is niet. De premie waarover de korting heen gaat is hoger, waardoor je uiteindelijk onder de streep nog steeds te veel betaalt. Het afsluiten van een individuele zorgverzekering via onze vergelijker is sowieso goedkoper.

3. De zorgtoeslag stijgt
Heb je recht op zorgtoeslag, omdat je een laag inkomen hebt? Dan ontvang je in 2020 meer zorgtoeslag. Dit is een gevolg van de stijging van de premies en de verlaging van de korting op de collectieve zorgverzekering. Stijging:

  • Alleenstaanden: + €67
  • Meerpersoonshuishoudens: + €95

4. Minder uitgebreide aanvullende verzekering
In 2020 zal de aanvullende verzekering en de tandartsverzekering minder vergoeden. Je zult ook een hogere premie betalen voor je aanvullende verzekering.

5. De basisverzekering verandert
Ieder jaar bepaalt de overheid de inhoud van de basisverzekering. Met de basisverzekering wordt de belangrijkste zorg vergoed zoals een bezoek aan de huisarts, spoedeisende hulp en ziekenhuisopname. Hieronder staan de wijzigingen die voor 2020 bekend zijn:

  • Logeervergoeding van €75 per nacht
  • Vergoeding van dure medicijnen
  • Zorg specialist ouderengeneeskunde en arts verstandelijk gehandicapten
  • Regeling Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) wordt verlengd
  • Het wordt goedkoper om te stoppen met roken
  • Geneesmiddel Fampyra wordt vergoed

Zorgverzekering 2020

Eind van het jaar is de tijd om de verschillende verzekeringspakketten te vergelijken. Zorgverzekeraars gaan steeds meer samen en vormen zo concerns. Het is moeilijk te onderscheiden bij welke zorgverzekering je je aansluit, maar ook dit jaar hebben de zorgverzekeraars ook weer een woud aan pakketten gepresenteerd. De keuze wordt bemoeilijkt.

Belangrijke data

31 december 2019: de uiterste datum waarop het nog mogelijk is om je verzekering op te zeggen.

31 januari 2020: Heb je je zorgverzekering vóór 31 december 2019 opgezegd? Dan kun je tot 31 januari nog een nieuwe zorgverzekering kiezen (alleen de basisverzekering is verplicht).

Welke pakketten vergoeden fysiotherapie

Bij deze verzekeringen wordt je altijd geaccepteerd en heb je vrije keuze van fysiotherapie.

Fysiotherapie voor veel mensen niet te betalen: ‘Zorg staat onder druk’

Voor een aanzienlijk deel van de vier miljoen mensen die gebruikmaken van fysiotherapie, is die zorg onbetaalbaar. “De betaalbaarheid en toegankelijkheid van deze zorg komt steeds meer onder druk te staan.”

Dat zegt het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). Eerder deze week berichtten we over duizenden Nederlanders die aan de grond zitten door hoge zorgkosten. Die vlieger gaat zeker ook op voor de fysiotherapie, zegt Melissa Knape van het KNGF. “Zorgelijk, want de behandelingen bepalen hun kwaliteit van leven.” Lees meer: Torenhoge zorgkosten brengen Nederlanders in ernstige geldproblemen

Intensieve zorg

Zorgeconoom Xander Koolman herkent het probleem. “Dit speelt zeker in de fysiotherapie”, zegt hij. “Een deel wordt vergoed vanuit de basisverzekering, maar een belangrijk deel zit ook in de aanvullende verzekering. Die aanvullende verzekering moet je maar net kunnen betalen.”

En zelfs als je die kunt betalen, dan nog is de zorg gelimiteerd, zegt Koolman. “Sommige patiënten hebben intensieve zorg nodig. Chronische patiënten met MS, parkinson of reuma bijvoorbeeld. Voor hen is fysiotherapie geregeld onbetaalbaar. Lees meer: Aan de grond door zorgkosten: ‘Dat dit in Nederland kan’

Kanttekening

Wel plaatst Koolman een kleine kanttekening. “Er is ook een reden waarom bepaalde zorg niet vanuit de basisverzekering wordt vergoed: omdat er twijfels zijn over de kosteneffectiviteit van dit soort behandelingen.” Oftewel: de afweging die wordt gemaakt tussen de mate waarin een behandeling zijn doel bereikt en de kosten daarvan.

In sommige gevallen hebben mensen met een chronische aandoening wel recht op een onbeperkte behandeling, maar pas nadat zij zelf twintig behandelingen hebben betaald. “Met deze manier van vergoeden spannen we het paard achter de wagen”, zegt het KNGF. “Goedkope en effectieve zorg zou direct vanuit de basisverzekering moeten worden vergoed. Zo kunnen we voor de patiënten én voor de zorg als geheel kosten besparen.” Lees meer: Ziek en geldproblemen: zeven kijkers vertellen over hun worstelingen

Wordt u verkeerd ingelicht door uw zorgverzkeraar ? Meld het de NZa.

U kent dat wel: volgens de zorgverzekeraar is uw klacht toch echt wel chronisch of kan uw fysiotherapeut toch gewoon even de codes aanpassen. En u krijgt toch alles vergoed…

Dagelijks horen zorgverleners, dat zorgverzekeraars vragen van hun verzekerden niet juist beantwoorden. Bij bepaalde zorgverzekeraars krijg je pas de juiste informatie of hulp als je herhaaldelijk aandringt of zelfs dreigt met een klacht.

De NZa is er voor consumenten, voor u dus. Maar op de website van de NZa wordt u met uw klacht meteen weer naar de zorgverzekeraar teruggestuurd. Dat werkt natuurlijk zo niet.

Wat doet de NZA dan ? De NZa is er om de consument te beschermen. Als voorbeelden wordt een verkeerde zorgnota of een (te) lange wachttijd genoemd, maar als er veel klachten over kleine misstanden zijn kan dat duiden op een structureel probleem. De NZa moet dan wel op de hoogte gebracht worden.

Laat u niet afschrikken en meld de NZa uw ervaringen. Via deze link krijgt u direct het meldingsformulier. U kunt ook anoniem uw klacht indienen.

Wilt u liever bellen ? Dat kan via 088-7708770 .

DRAWDOWN

Hiermee wordt het punt in de tijd bedoeld, waarop de opwarming van de aarde en de jaarlijkse CO2-uitstoot afneemt. Dat betekent dus dat de wereld meer broeikasgassen opneemt dan uitstoot.

Iedereen heeft het over klimaatverandering. Maar dat is niet het probleem. De klimaatverandering is het symptoom van het probleem. De oorzaak is de opwarming van de aarde, veroorzaakt door de oplopende concentraties broeikasgassen veroorzaakt door menselijke activiteit. De oplossing weten we al: stoot minder broeikasgassen uit en neem meer op. Het lijkt onmogelijk, maar er zijn al werkbare technologieën en toepassingen die Drawdown mogelijk maken. Het gebeurt nu ook al. Maar we moeten de invoering versnellen en de discussie over opwarming van de aarde veranderen van angst en verwarring, die alleen maar tot apathie leiden, naar begrip en mogelijkheden, die tot succes leiden.

De Projectgroep Drawdown heeft de afgelopen 4 jaar onderzocht welke mogelijkheden er al zijn en wat hun impact is op de opwarming van de aarde. Er zijn 100 oplossingen. 80 ervan worden al wereldwijd toegepast. En deze kunnen al Drawdown bewerkstelligen. De resterende 20 zitten nog in de pijplijn en als die beschikbaar komen, wordt de zaak alleen maar versneld. Alle mogelijkheden zijn haalbaar, schaalbaar en financieel rendabel. Ieder doet één van de drie dingen: vervangen van energie uit fossiele brandstof door schone energie, verminderen consumptie door technologische efficiëntie en gedragsverandering en opslaan van CO2 in de biomassa van planten en de aarde gewoon door fotosynthese.

Door de combinatie van deze drie factoren wordt Drawdown mogelijk. In onderstaande tabel zie je de top20 van oplossingen om Drawdown mogelijk te maken met de besparingen in Gigaton (miljardton) erachter als die oplossing wereldwijd 30 jaar wordt gebruikt (dus tot 2050).

Als mensen aan klimaatproblemen denken, denken ze vaak alleen aan andere manieren om elektriciteit op te wekken. In de top20 staan echter maar 5 oplossingen die met elektriciteit te maken hebben. Daartegenover staan 8 oplossingen die te maken hebben met ons voedselsysteem. De beslissingen die wij elke dag nemen over het voedsel dat we produceren, kopen en consumeren zijn de grootste bijdragen die iedereen kan leveren aan het omkeren van het opwarmen van de aarde. Ook de manier hoe we met land omgaan (4 van de top20) is erg belangrijk: zorgen dat CO2 meer wordt gebonden in bomen en grond. Als je landmanagement en voedselmanagement samen neemt heb je 12 van de top 20 oplossingen over hoe en waarom we land gebruiken.

Op nummer 1 staat koeling, wat samenhangt met de HFK’s in koelkasten en airconditioners. Hfk’s waren slecht voor de ozonlaag en zijn verboden en vervangen door Hfk’s. Maar dat zijn juist broeikasgassen die honderden tot duizenden keer sterker zijn dan CO2. De genoemde 90 GT is hoogst waarschijnlijk nog te laag ingeschaald. Als het Kigali-akkoord uit 2016 zou worden toegepast zou de besparing 120 tot 200 GT kunnen zijn.

De oplossingen lijken alleen gericht op het verminderen van de opwarming van de aarde, maar hebben veel meer voordelen. Zo wekken zonnepanelen schone energie op, maar krijgen mensen in afgelegen gebieden ook de beschikking over elektriciteit. Waar ze eerst fossiele brandstoffen gebruikten met brandgevaar en schadelijk voor de gezondheid.

De regeneratieve landbouw leidt tot meer opbrengst, minder gronderosie, maakt dat de bodem meer water kan vasthouden en brengt koolstof terug in de grond.

Een plantaardig dieet is veel gezonder voor de mens en de wereld. Al het voedsel dat wordt weggegooid is verantwoordelijk voor 8% van alle broeikasgassen (met name methaan) wereldwijd. De consument maakt hier dus de keuze en is dus het probleem. Als we alle voedseloplossingen samen nemen en we implementeren alle productieoplossingen, zoals regeneratieve landbouw, we gaan over op plantaardige voeding en we stoppen voedselverspilling, dan kan er op het huidige bouwland genoeg voedsel geproduceerd worden om de groeiende wereldbevolking een gezond, voedzaam dieet te bieden, tot 2050 en daarna. Dat betekent dat we geen bos hoeven te kappen voor voedselproductie. De oplossing voor de opwarming van de aarde, is meteen de oplossing van het voedselprobleem.

Gezinnen het recht geven zelf te bepalen wanneer, hoe en of ze een gezin stichten door gezondheidsklinieken en voorlichting inzake voortplanting, toegang tot voorbehoedsmiddelen en vrijheid te kunnen kiezen voor kinderen of niet zonder angst voor vervolging kan de wereldbevolking van 2050 aanzienlijk verminderen. Een kleinere wereldbevolking heeft minder elektriciteit, voeding, reizen, gebouwen en allerlei andere zaken nodig. Ook het gebruik van grondstoffen en de uitstoot van broeikasgassen worden dus lager. Maar gezinsplanning heeft geen kans zonder gelijkheid in rechten voor alle mensen, man of vrouw. Meisjes moeten dus dezelfde opleiding krijgen als jongens. Het opleiden van meisjes en gezinsplanning samen zijn veruit de belangrijkste factor in het verminderen van de opwarming van de aarde en al goed voor een besparing van 120 Gigaton broeikasgassen. Daarmee staan ze (samen) op een dikke eerste plaats!

Is het verminderen van de opwarming van de aarde mogelijk ? Ja. Maar we moeten alle oplossingen  gebruiken. Maar ook zonder opwarming van de aarde zouden we deze oplossingen al hebben toegepast, want de voordelen stapelen zich op. Iedereen heeft er voordeel bij, mensen en de aarde.

Is het betaalbaar ? Uit berekeningen blijkt dat het in 30 jaar ongeveer 25 biljoen euro gaat kosten, dus bijna 1 biljoen euro per jaar. Het wereldwijde BNP is ongeveer 70 biljoen euro per jaar. De berekende besparingen leveren ongeveer 65 biljoen euro in 30 jaar, dus ruim 2x zoveel als de kosten.

Dus Drawdown is mogelijk, Het kan als we het willen. Het gaat niet zoveel kosten en het rendement is gigantisch.

En de bonus: als we deze oplossingen implementeren gaan we anders handelen. We gaan over van een systeem van extraheren en exploiteren naar een vorm die van nature herstellend en regeneratief is. We moeten verder kijken dan duurzaamheid. Naar regeneratie. En ondertussen het probleem van de opwarming van de aarde oplossen.

BRON: //www.drawdown.org/ en //www.ted.com/talks/chad_frischmann_100_solutions_to_climate_change#t-1004447

Aantal fysiotherapeuten daalt

Minder BIG geregistreerde fysiotherapeuten

Minister Bruins liet de Tweede Kamer deze week weten dat het aantal zorgverleners met een BIG-registratie in de beroepen verpleging, fysiotherapie en verloskunde de afgelopen jaren gestaag is gestegen. Wat zijn de cijfers voor fysiotherapie ?

Het aantal geregistreerde fysiotherapeuten in het BIG is gedaald van 37.166 naar 34.501. Bij 4119 mensen werd de registratie doorgehaald. 1524 fysiotherapeuten schreven zich in. Qua leeftijd daalde het aantal mensen dat jonger is dan 46 licht (-2%) en 65 jaar en ouder fors (-55%).

De minister wijst er in zijn brief terecht op dat er door de vergrijzing en de toenemende zorgvraag meer zorgverleners, dus ook fysiotherapeuten, nodig zijn.

Dit is weer eens precies het tegenovergestelde van wat zorgverzekeraars zeggen: zij zouden de vergoedingen laag moeten houden juist omdat er teveel fysiotherapeuten zouden zijn. Zo zegt iedereen wat hem het beste uitkomt.

Elke dag een asperientje heeft grote gezondheidsrisico’s

Elke dag een aspirine nemen om een ​​hartaandoening of een beroerte te voorkomen, is het nemen van het risico niet waard. Misschien zijn er voordelen, maar het risico’s dat dit levensbedreigende bloedingen kan veroorzaken is veel groter, concludeert een nieuw onderzoek.

Het product verhoogt het risico op ernstige, levensbedreigende bloedingen met bijna 50% en heeft slechts een marginaal beschermend effect tegen hartziekten.

Voor gezonde mensen die geen hartziekte hebben, zijn de risico’s het gewoon niet waard, zeggen onderzoekers van King’s College London. Ze ontdekten dat het medicijn het risico op hart- en vaatziekten met slechts 11% verminderde, maar het risico op ernstige bloedingen met 43% verhoogde. Dit betekent dat één op de 200 mensen die regelmatig een aspirine nemt, een ernstige en mogelijk levensbedreigende bloeding zou krijgen.

De onderzoekers konden geen enkel bewijs vinden voor de bewering dat aspirine ook zou helpen het risico op kanker te verminderen. Mensen die regelmatig de pijnstiller innamen, hadden net zo veel kans kanker te krijgen en hieraan te overlijden, vonden ze.
BRON: JAMA, 2019; 321: 277-87

7 vragen over etalagebenen



Etalagebenen. Het klinkt mooier dan het is. Naar schatting hebben een kleine miljoen Nederlanders er last van. Vaatchirurg Joep Teijink vertelt er in zeven antwoorden meer over.

1. Wat zijn etalagebenen, en waarom heten ze zo?

“Etalagebenen krijg je wanneer de slagaders in en naar je benen zijn vernauwd of afgesloten door atherosclerose, oftewel slagaderverkalking. Er stroomt minder bloed naar de been­spieren, die daardoor niet genoeg zuurstof krijgen en pijn doen. Om de pijn af te laten nemen moeten patiënten stilstaan. Om zich een houding te geven gaan zij soms in een ­etalage ­kijken; daarom noemen we dit etalagebenen.”

2. Hoe weet je dat je ze hebt?

“Je voelt pijn in de benen na inspanning. Deze pijn trekt weg na het nemen van een paar minuten rust. Voor iedereen voelt de pijn anders aan. Sommigen hebben kramp, anderen zeurende pijn. De pijn zit in een spiergroep, dus bijvoorbeeld in de kuit, het bovenbeen of de bilspier. De huisarts stelt de diagnose op basis van de klachten en het meten van de bloeddruk aan beide armen en beide enkels.”

3. Hoe erg is het om etalagebenen te hebben?

“Aan etalagebenen zelf kun je niet overlijden, maar je hebt wel een lagere leeftijdsverwachting dan iemand zonder etalagebenen. De veroorzaker van de ­ellende, slagaderverkalking, zit in het hele lichaam, dus ook in de slagaders vanaf het hart of naar de hersenen. ­Krijgen die minder zuurstof, dan kan dat dodelijk zijn. Mensen met etalagebenen hebben dan ook meer kans om te ­over­lijden aan een hartaanval of herseninfarct (beroerte).”

4. Welke behandelingen kun je kiezen?

“Er bestaan verschillende behandelingen, zoals looptherapie, dotteren of een bypass. Begeleide looptherapie is de eerste keus volgens artsen, omdat het gericht is op gezonder leven. Het gaat wel om een uitgebreid traject van twaalf maanden. De huisarts verwijst je na de diagnose naar een gespecialiseerde fysiotherapeut. De fysiotherapeut kijkt waar je last van hebt en waar het door komt. Hij kijkt niet alleen hoe je de klachten zelf kunt oplossen, maar ook naar risicofactoren, zoals roken en slechte voeding. Hij helpt je bij het vinden van een nieuwe leefstijl. Je moet de eerste weken twee tot drie keer per week naar de therapeut. Hij maakt een beweegplan waarbij wordt getraind op conditie, kracht en balans. Samen met de fysiotherapeut en de huisarts bepaal je na minimaal drie maanden looptherapie of het voldoende heeft ­geholpen. Zo niet, dan moet je toch naar een vaatchirurg.

De vaatchirurg maakt na aanvullend onderzoek de afweging of, en zo ja, wat voor ingreep je zou kunnen krijgen. Andere ­behandelopties zijn dotteren of het aanleggen van een bypass. Bij dotteren wordt de vernauwing in het bloedvat opgerekt met een ballonnetje. Een bypass betekent dat het bloed via een omweg langs het afgesloten vat wordt geleid.”

5. Waarom zegt u: kies voor looptherapie?

“Omdat het de beste behandeling is. Bij begeleide loop­therapie werk je aan verbetering van de algehele conditie, train je ook hart en longen en het niet aangedane been. Je loopt dus minder risico op een ­hartinfarct of beroerte. Daarnaast is er aandacht voor krachttraining en balansverbetering. Allemaal factoren die bijdragen aan een betere kwaliteit van leven – je gaat je beter en fitter voelen. Dat geldt ook voor de adviezen en begeleiding rond een gezonde leefstijl, zoals hulp bij stoppen met roken, gezonde voeding en dagelijks bewegen. Begeleide looptherapie en dotteren werken ongeveer even goed tegen de klachten van etalagebenen, zoals pijn bij het lopen. Maar bij dotteren is er een kleine kans op complicaties en bij looptherapie niet. Een belangrijke reden om terughoudend te zijn met ingrijpen is dat dotteren leidt tot dotteren. Als je eenmaal begint te opereren aan bloedvaten, dan ontstaat er vaak littekenvorming, waardoor het vat opnieuw dicht kan gaan zitten en er opnieuw geopereerd moet worden. Overigens: looptherapie sluit niet uit dat je toch een operatie nodig hebt op den duur. Eén op de vijf mensen die looptherapie heeft gehad, krijgt later toch een ingreep.”

6. Deze fysiotherapie is erg intensief. Niet iedereen ziet dat zitten.

“Het klopt dat looptherapie veel inspanning kost en dat je pas resultaat merkt na een paar weken, terwijl er na een dotteroperatie al ­direct resultaat is. Maar het levert ook veel op. Je krijgt een betere conditie. Verder is er minder kans op vallen, je krijgt hulp bij stoppen met roken en bij het aanleren van een beter voedingspatroon. En daarmee een langer en ­gezonder leven!”

7. Wat kun je het beste doen als je etalagebenen wil voorkomen?

“Niet roken, niet roken en niet roken. En verder voldoende bewegen en gezonde voeding. Roken is de grootste risicofactor voor etalagebenen. Tachtig procent van de mensen met ­etalagebenen heeft gerookt of rookt nog. Het is nooit te laat om te stoppen met roken. En daarnaast moet je flink in beweging blijven, gezond eten en positief in het leven proberen te staan. Sowieso ingrediënten voor een gelukkig(er) leve

Kom naar de Nationale Gezondheidsbeurs in de Jaarbeurs in Utrecht op 7 t/m 10 februari 2019. 

Professor Joep Teijink is vaatchirurg in het Catharinaziekenhuis in Eindhoven en oprichter van ClaudicatioNet, het ­landelijk netwerk voor begeleide looptraining en leefstijlbegeleiding. Hij weet alles van ­etalagebenen (door artsen ‘claudicatio intermittens’ genoemd). Teijink is een warm ­pleitbezorger van looptherapie in plaats van een operatie bij etalagebenen.

BRON: GezondheidsNet

De voedingsmiddelen die hart- en vaatziekten veroorzaken (en het zijn niet de verzadigde veten)


Hart- en vaatziekten ontstaat voornamelijk door slechte voeding, maar niet door verzadigde vetten zoals de cholesteroltheorie doet voorkomen, maar door voedingsproducten waar door de industrie tarwebloem in is verwerkt. Denk hierbij aan brood, ontbijtgranen, gebak, pasta’s en pizza.

Gezondere voeding met meer groenten, fruit, noten en zaden zou bijna de helft van alle sterfgevallen aan hart- en vaatziekten kunnen voorkomen. Dit zouden alleen al in heel Europa 2,1 miljoen sterfgevallen minder zijn en meer dan 300.000 in de VS, elk jaar.

Slechte voeding is veel dodelijker dan roken, stress en (te) weinig lichaamsbeweging, zeggen onderzoekers van de Martin Luther-universiteit in Duitsland.

Ze onderzochten gegevens over eetgewoonten en het aantal hart- en vaatziekten in 51 landen in Europa over een periode van 26 jaar, maar konden geen verband vinden met verzadigde vetten uit zuivel en vlees. In plaats daarvan ontdekten ze dat de ziekte werd veroorzaakt door een combinatie van te weinig gezond voedsel en te veel industrieel verwerkte voeding en drank.

Meer specifiek, sterfgevallen als gevolg van hart- en vaatziekten zijn gelinkt aan voeding met weinig vezels, maar veel verwerkt vlees, gezoete dranken en trans-vetzuren. Voeding die juist wel vezels bevatten zijn fruit en groenten, peulvruchten (zoals kikkererwten en linzen), noten en zaden, omega-3 vetzuren uit vis en volle granen.

De samenstelling van een gemiddeld dieet varieerde tussen de 51 landen; een tekort aan noten en zaden was de hoofdoorzaak van hartziekten in Zweden en Noorwegen, terwijl dat in Midden-Europese landen aan te weinig volle granen lag.

Een slecht dieet beïnvloedt mannen en vrouwen anders. Jongere mannen hebben meer kans op hart- en vaatziekten door een slecht voedingspatroon, terwijl vrouwen pas na hun vijftigste vatbaarder zijn.

BRON: European Journal of Epidemiology, 2019; 34: 37-55)